Laparoskopske operacije debelog crijeva

Ispis

Za neke je bolesnike laparoskopska kirurgija kolona podnošljivija u odnosu prema otvorenim zahvatima. Tako bolesnici čiji se zahvati dovrše ovom minimalno - invazivnom tehnikom uživaju kraći oporavak, uz manju bolnost i brz povratak normalnom životu. Laparoskopske tehnike imaju slične rizike kao i ostale operacije crijeva, ali isto tako im mnoge studije potvrđuju i stanovite prednosti u odnosu na otvorene operacije.

 

 


PRELIMINARNA DIJAGNOSTIKA

Karcinom debelog crijeva:
Da bi se pronašli znakovi eventualnog širenja tumora ili metastaza, mogu se zatražiti dijagnostički postupci kao CT. Nalaz može utjecati na odluku o zahvatu, ukoliko se nađu presadnice, jer one smanjuju mogućnost izlječenja karcinoma. Kirurškim zahvatom odstranjuje se dio crijeva s tumorom i okolnim tkivom, koje sadrži i limfne čvorove. Odstranjeno tkivo pregledava se pod mikroskopom, jer se prema nalazu može informirati o eventualnom rasapu tumora. Preporučuje se adjuvantna terapija prije ili poslije zahvata.

Divertikulitis:
Divertikuloza kolona je stanje kod kojega postoje izbočenja - džepovi sluznice koji prolaze kroz miščni sloj crijeva.
Ovo stanje može biti uzrokovano manjkom vlakana u prehrani koje rezultira jakim kontrakcijama crijeva i stvaranjem opisanih izbočenja. Divertikulozu češće imaju starije osobe, tako da je više od 50% bolesnika iznad 70 g. Iako većina bolesnika s divertikulima nema simptoma, divertikuli se ipak ponašaju kao crvuljak i mogu se upaliti ili čak i rupturirati. Divertikulitis je upala divertikula.

Znakovi bolesti - simptomi kreću se od nejasnih bolova u donjem trbuhu s proljevima, zatvorom (ili oboje), do jakih bolova, upale potrbušnice - peritonitisa i znakova opstrukcije - začepljenja crijeva. U bolesnika s blažom simptomatologijom korisno je povećati količinu vlakana u prehrani, voća, povrća i žitarica. Neophodno je napraviti dodatne pretrage crijeva (irigografija, kolonoskopija) da se isključe druge bolesti.

Kod bolesnika s jakim bolovima neophodna je primjena antibiotika, ponekad intravenskim putem, što zahtijeva bolničko liječenje. Bolesnici koji imaju učestale napade bolova ili imaju jake bolove, moraju se operirati. Kao i kod kirurgije radi karcinoma debelog crijeva, ovdje je potrebno odstraniti bolesni dio crijeva.

Postupak:
Ukoliko nisu već hospitalizirani zbog komplikacija svoje bolesti (krvarenje, opstrukcija), većina bolesnika kojima se mora operirati debelo crijevo pripremaju se za operaciju još kod kuće.
Tradicionalno se operacije kolona obavljaju preko velikog reza uzduž trbuha. Nakon što se odstrani dio debelog crijeva, dva kraja crijeva se mogu spojiti zajedno. Trbušna stijenka se ušije i pacijent se nadgleda. Postupno se ponovno uspostavlja funkcija crijeva te bolesnik počinje jesti i odlazi kući. Kroz različito vrijeme se može zabraniti povratak normalnim aktivnostima. Još od ranih devedesetih su neki kirurzi s iskustvom u otvorenim i laparoskopskim operacijama vršili operacije na debelom crijevu kroz manje incizije, slično kao kod kirurgije žučnjaka.
Da bi učinio laparoskopsku operaciju debelog crijeva, kirurg umjesto da napravi veliki rez kože, učini tri do pet otvora na trbušnoj stijenci, kroz koje se uvodi laparoskop s video kamerom i prilagodeni kirurški - endoskopski instrumenti. Kirurški tim obavlja isti zahvat iznutra, bez otvaranja trbuha. Preparat crijeva se odstranjuje kroz naknadno povećan jedan od otvora do te mjere da se crijevo može izvući. Tako ostaju tri ili četiri rane od 5, 10 ili 12 mm, uz jednu nešto veću ranu.
Nakon laparoskopske operacije tipičan je brži povratak crijevne i cjelokupne fizičke aktivnosti, uz manje boli i uz manje bolova. Neki podaci ukazuju da bi nakon laparoskopske operacije debelog crijeva radi tumora neki bolesnici možda mogli imati i dulje preživljenje.


Kolostomija:
Većina bolesnika suočenih s kirurgijom debelog crijeva zabrinuti su zbog mogućnosti nošenja vrećice za pražnjenje crijeva. To se dogada u slučaju da je tumor tako nisko u završnom debelom crijevu - rektumu te nakon odstranjenja nije moguće napraviti spoj izmedu preostalih dijelova crijeva - anastomoza.
Kolostomije nisu neuobičajene kod hitnih operacija divertikulitisa, budući da je crijevo tako inficirano da se sa sigurnošću ne može uspostaviti anastomoza. Tako kolostomije mogu biti i privremene te se nakon nekoliko mjeseci može napraviti rekonstrukcija crijeva, odnosno ponovno uspostaviti prirodan put stolice. Zbog ovih razloga elektivne (programirane) operacije debelog crijeva obično se mogu dovršiti u jednom aktu, bez formiranja privremene kolostome.

Rizici:
Osim uobičajenih rizika kao što je krvarenje i infekcija, najvažniji problem kod operacije kolona je curenje na anastomozi. Ono se javlja u relativno malom postotku slučajeva i manifestira se od beznačajnih doživotno ugrožavajućih. Ovakve komplikacije mogu zahtijevati i novi zahvati ili čak i privremenu kolostomu.

Kirurgija kolona preostaje kao jedina mogućnost u liječenju bolesnika s tumorom, infekcijom, divertikulitisom i nekim drugim bolestima crijeva poput kolitisa ili polipoze.